MIECZYSŁAW FOGG 1901-1990
polski piosenkarz śpiewający barytonem lirycznym
Mieczysław Fogg (pierwotne nazwisko – Fogiel) był polskim piosenkarzem śpiewającym barytonem lirycznym. Jego kariera artystyczna rozpoczęła się w okresie międzywojennym i trwała przez kilka dziesięcioleci po zakończeniu II wojny światowej.
Matka, Anna z Becków, prowadziła sklep, w którym mieszkała rodzina. Ojciec Antoni był maszynistą kolejowym. Mieczysław miał pięcioro rodzeństwa. W 1925 roku ożenił się z Ireną z Jakubowskich. Ich syn Andrzej Fogg (1927–2003) był wynalazcą i inżynierem elektroakustykiem, autorem m.in. książki „Adaptery”.
Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku, podczas której został ranny na froncie. W 1921 rozpoczął pracę w Warszawskiej Dyrekcji PKP jako kasjer, gdzie pracował do 1935 roku.
W 1922 śpiewał w chórze w kościele św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu. Podczas próby kolęd usłyszał go Ludwik Sempoliński i skierował na naukę śpiewu do profesora Jana Łysakowskiego na Wydziale Wokalistyki Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina. Kształcenie muzyczne kontynuował pod kierunkiem Eugeniusza Mossakowskiego, Wacława Brzezińskiego, Ignacego Dygasa, Stefana Beliny-Skupiewskiego, Adama Didura i Stanisława Kopfa. W 1926 przyjął pseudonim artystyczny „Fogg”, występując m.in. na ślubach i pogrzebach.
Debiut Mieczysława Fogga jako piosenkarza miał miejsce w 1928 roku w Chórze Dana na scenie warszawskiego teatrzyku Qui Pro Quo. Był związany z tą sceną do 1931 roku, a następnie występował w teatrach i rewiach: Banda, Rex, Polonia, Cyrulik Warszawski, Wielka Rewia, Małe Qui Pro Quo i Tip Top.
Od 1932 roku Chór Dana koncertował za granicą, m.in. w Niemczech, Estonii, na Łotwie, w ZSRR, Finlandii, Norwegii, Szwecji, Austrii, we Włoszech i w USA, gdzie wystąpił w 31 stanach. Dla firmy fonograficznej Odeon nagrywał od 100 do 150 piosenek rocznie, zyskując przydomek „śpiewająca mrówka”. Współpracował z takimi artystami jak Hanka Ordonówna, Stefcia Górska, Zula Pogorzelska i Adolf Dymsza.
W 1934 roku otrzymał propozycję administrowania kamienicą przy placu Trzech Krzyży 8 i wraz z rodziną zamieszkał tam w dwupokojowym mieszkaniu w oficynie. W 1935 Foggowie przeprowadzili się do kamienicy przy ulicy Koszykowej 69.
Po odejściu z Chóru Dana w 1938 roku zadebiutował jako solista, zwyciężając w ogólnopolskim plebiscycie słuchaczy Polskiego Radia. Występował z własnymi recitalami oraz w programach kabaretowych z Mirą Zimińską i pianistą Tadeuszem Sygietyńskim.
Mieczysław Fogg był pierwszym polskim artystą estradowym, którego występ nadała Telewizja Polska. Wystąpił 5 października 1938 roku oraz 26 sierpnia 1939 roku w próbnych transmisjach nadawanych z wieżowca Prudentialu w Warszawie.
Po apelu radiowym Romana Umiastowskiego 6 września 1939 opuścił Warszawę, docierając przez Zbaraż do Lwowa. Do stolicy wrócił 31 października 1939 roku. Występował w kawiarniach dostępnych polskiej publiczności, m.in. w Cafe Bodo, „U Aktorek”, „Lucynie”, „Swanie”, „Melodii” oraz w kawiarni hotelu Bristol.
W konspiracji nosił pseudonim „Ptaszek”. Brał udział w powstaniu warszawskim jako żołnierz Armii Krajowej, występując około 100 razy w szpitalach, na barykadach i w schronach. Za udział w powstaniu otrzymał Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami. Jego powstańcza opaska znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego.
W czasie okupacji pomagał żydowskim przyjaciołom, m.in. ukrywając Ignacego Singera (Iwo Wesby) z rodziną oraz pomagając w zdobyciu fałszywych dokumentów. Wspierał także Stanisława Templa, Stanisława Kopfa i Ignacego Zalcsztajna, dostarczając im żywność i pieniądze.
W 1946 roku oficjalnie zmienił nazwisko na Fogg. Po wojnie prowadził kawiarnię artystyczną Caffe Fogg oraz wytwórnię płyt gramofonowych Fogg Record, które zostały znacjonalizowane. W kolejnych latach występował w programach estradowych i recitalach. W 1958 po raz drugi zwyciężył w plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza roku.
W 1971 roku ukazał się jego pamiętnik „Od palanta do belcanta”. Nagrywał płyty przed i po wojnie w kraju oraz za granicą, osiągając nakład ponad 25 milionów egzemplarzy. Dokonał także licznych nagrań dla archiwum Polskiego Radia.
W trakcie ponad 60-letniej kariery wystąpił na blisko 16 tysiącach koncertów, śpiewając w 25 krajach Europy oraz m.in. w Brazylii, Izraelu, na Cejlonie, w Australii, Nowej Zelandii, USA i Kanadzie. Już za życia stał się symbolem kultury polskiej XX wieku.
Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.